Bệnh thoái hóa khớp là tình trạng hư hỏng phần sụn đệm giữa hai đầu xương, kèm theo phản ứng viêm và giảm thiểu lượng dịch nhầy giúp bôi trơn ma sát ở điểm nối giữa hai đầu xương. Bệnh đã khiến cho không ít bệnh nhân phải đối mặt với nguy cơ bị biến dạng các chi, vẹo cột sống, thậm chí tàn phế.

Bệnh thoái hóa khớp

Bệnh thoái hóa khớp

Bệnh thoái hóa khớp

Ở Việt Nam, theo thống kê tình hình bệnh khớp ở BV Bạch Mai có khoảng 10,4% số bệnh nhân đến khám và điều trị vì bệnh thoái hóa khớp, trong đó thoái hóa khớp gối chiếm khoảng 13% tổng số bệnh nhân thoái hoá khớp, tỷ lệ này gần đây có xu hướng ngày càng tăng.

Nguyên nhân thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp thường xảy ra ở các khớp chịu lực nhiều như: cột sống, gối, gót chân. Đây là tình trạng xảy ra do sự mất quân bình giữa sự tái tạo sụn và sự thoái hóa sụn, là một bệnh lý phức tạp diễn tiến 2 quá trình song song. Nguyên nhân thoái hóa khớp thường do:

Sự lão hóa về tuổi tác (nguyên phát)

Theo quy luật của tự nhiên, ở người trưởng thành khả năng sinh sản và tái tạo sụn giảm dần và hết hẳn. Các tế bào sụn với thời gian tích tuổi lâu dần sẽ già, khả năng tổng hợp các chất tạo nên sợi collagen và mucopolysaccharide sẽ giảm sút và rối loạn, chất lượng sụn sẽ kém dần, tính chất đàn hồi và chịu lực giảm. Tuổi tác là một trong những nguyên nhân thoái hóa khớp.

Thường xuất hiện ở người sau 60 tuổi, nhiều vị trí, tiến triển chậm, tăng dần theo tuổi, mức độ không nặng.

Yếu tố cơ giới (thứ phát)

Yếu tố này là nguyên nhân thoái hóa khớp nhanh hơn bình thường. Yếu tố cơ giới thể hiện ở sự tăng bất thường lực nén trên một đơn vị diện tích của mặt khớp hoặc đĩa đệm là yếu tố chủ yếu trong thoái hóa khớp thứ phát, nó gồm:

• Các dị dạng bẩm sinh làm thay đổi diện tích tỳ nén bình thường của khớp và cột sống.
• Các biến dạng thứ phát sau chấn thương, viêm, u, loạn sản hay làm thay đổi hình thái, tương quan của khớp và cột sống.
• Sự tăng trọng quá tải: tăng cân quá mức do béo phì, do nghề nghiệp.

Gặp ở mọi lứa tuổi (thường dưới 40 tuổi) khu trú một vài vị trí nặng và phát triển nhanh.

Các yếu tố khác

• Do di truyền: cơ địa già sớm.
• Do nội tiết: mãn kinh, tiêu đường, loãng xương do nội tiết, do tuốc.
• Do chuyển hóa: bệnh gout.

Triệu chứng bệnh thoái hóa khớp

Nguy hiểm nhất của thoái hóa khớp là ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có các triệu chứng rõ rệt. Các cơn đau hầu hết chỉ xuất hiện thưa thớt. Thấy bệnh chỉ thoáng qua, lúc đau, lúc giảm nên phần lớn bệnh nhân đều chủ quan, có khi quên bẵng bệnh.

Ở giai đoạn nặng hơn, người bệnh sẽ bị hạn chế cử động, teo cơ các chi, có tiếng lục cục trong khớp khi cử động, có thể sờ thấy đường viền khớp và gai xương…, biến dạng khớp, làm mất khả năng đi đứng bình thường. Theo thời gian, xương vùng khe khớp bên trong bị xơ đặc, khe khớp bị hẹp, có thể sẽ xuất hiện gai xương, cột sống biến dạng gây ra tình trạng bị gù lưng, vẹo lưng, cong lưng…

Khớp xương bị hư, biến dạng, vẹo vào trong sẽ gây đau đớn khi đi lại. Đặc biệt, khi sụn bị phá hủy toàn bộ và đầu xương bị tổn thương nặng nề sẽ gây dính khớp dẫn đến tàn phế.

Điều trị bệnh thoái hóa khớp như thế nào?

Nhìn chung tổn thương ổ khớp do hư khớp là không thể thay đổi nhưng tiến triển chậm. Ở những khớp chưa cứng hoàn toàn, việc điều trị có thể giảm được nhưng cản trở chức năng.

Thoái hoá khớp có thể điều trị bằng hai phương pháp:

- Điều trị nội khoa: Ở giai đoạn đau khớp, người bệnh cần phải nghỉ ngơi, tránh tất cả những hoạt động gây đau. Dùng vật lý trị liệu để làm tăng tưới máu tại chỗ cho khớp.

Trong giai đoạn đau khớp cấp, bất động khớp, thậm chí bó bột là điều rất cần thiết (chỉ nên bất động trong thời gian ngắn để tránh cứng khớp). Ngay sau khi hết đau cấp, phải tập vận động khớp nhẹ nhàng, phù hợp.

- Điều trị ngoại khoa: Có ba loại phẫu thuật được áp dụng: Đó là, phẫu thuật dự phòng nhằm lập lại tình trạng bình thường các khớp có nguy cơ bị thoái hoá như trật khớp háng bẩm sinh, tiêu chỏm xương, nhuyễn sụn xương bánh chè, lệch trục đầu gối…; Phẫu thuật bảo tồn khi khớp chưa bị hư hỏng nặng, có thể sửa chữa đưa về điều kiện cơ học của chức năng bình thường; Và phẫu thuật thay thế trong trường hợp khớp quá hư hỏng, không thể phục hồi được, có thể thay thế từng phần, thậm chí toàn bộ khớp bằng khớp nhân tạo.

Trên đây là một số thông tin cơ bản nhất về bệnh thoái hóa khớp mà bạn cần biết. Hãy học cách phòng bệnh ngay từ khi còn trẻ để không mắc phải bệnh này khi đã có tuổi bạn nhé.