Thoái hóa khớp là sự tổn thương của toàn khớp, với tổn thương cơ bản của sụn khớp kèm theo tổn thương màng hoạt dịch, nguyên nhân chính là do quá trình lão hóa và tình trạng áp lực quá tải, kéo dài đối với sụn khớp, dịch khớp giúp bôi trơn khớp ngày càng cạn kiệt, sụn khớp bị thoái hóa, mòn dần đi, lâu ngày dẫn đến hình thành gai xương, viêm màng bao hoạt dịch, tràn dịch khớp.

Thoái hóa khớp - Nỗi lo không chỉ của người cao tuổi

Cơ chế gây thoái hóa khớp

Bình thường khớp có một lớp sụn trắng và có dịch khớp giúp khớp hoạt động trơn tru, dễ dàng vận động. Lớp sụn khớp này đổi mới liên tục, mòn đến đâu phục hồi đến đó. Quá trình này kéo dài trong khi quá trình phục hồi cơ thể không đáp ứng kịp với việc phá hủy. Vì thế, sụn khớp ngày mỏng đi, nứt nẻ… để trơ lại lớp xương nằm bên dưới.

Ngoài lớp sụn, để các khớp hoạt động tốt, trơn tru hơn, cần phải có một chất hoạt dịch (hay còn gọi là dịch ổ khớp) có tác dụng bôi trơn các đầu khớp xương và sụn. Tuổi tác càng cao, lượng dịch nhày tiết ra giữa các khớp càng giảm. Điều này khiến các khớp xương hoạt động không “trơn tru” và phát ra tiếng kêu.

Một điều đáng lưu tâm, hiện nay do môi trường sống ngày càng ôi nhiễm, thức ăn không sạch nhiễm hóa chất độc hại, công việc phải ngồi nhiều ít vận động khiến độ tuổi bị thoái hóa khớp ngày một trẻ hóa. Chính vì vậy, mỗi chúng ta cần quan tâm đến sức khỏe cơ xương khớp từ sớm, luôn có một chế độ ăn uống đủ chất, giàu canxi, chế độ sinh hoạt khoa học, chụi khó tập thể dục thể thao để nâng cao sức khỏe cơ xương khớp, giúp phòng chống bệnh cơ xương khớp.

Tiến triển của thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp thường có biểu hiện như: mỏi khớp, đau âm ỉ ở vị trí khớp bị thoái hóa, cứng khớp (xảy ra theo chu kỳ khi vừa ngủ dậy hoặc đứng lên), sưng tấy ở một hoặc nhiều khớp, có tiếng lạo xạo khi co duỗi khớp. Đau xuất hiện và tăng khi vận động hoặc thay đổi tư thế, đau nhiều về chiều, giảm khi nghỉ ngơi về đêm.

Thoái hóa khớp thường xảy ra ở vị trí sau:

– Cột sống cổ: Biểu hiện bằng cảm giác đau mỏi phía sau gáy, lan đến cánh tay ở bên có dây thần kinh bị ảnh hưởng.

– Cột sống thắt lưng: Hay gặp ở đốt sống thắt lưng trở xuống, đôi khi ảnh hưởng đến thần kinh tọa, khiến người bệnh có cảm giác đau rất mạnh từ lưng xuống chân, như có luồng điện chạy từ trên xuống, do dây thần kinh bị chèn ép.

– Khớp gối: Đầu tiên là hiện tượng mỏi khớp, khi vận động có tiếng kêu lạo xạo ở khớp gối. Lâu dần người bệnh ngồi xổm và đứng dậy rất khó khăn, nhiều khi phải núi và một vật khác để đứng dậy, nặng hơn sẽ thấy tê chân, chừng chân, hẹp khe khớp, tràn dịch khớp, biến dạng nhẹ khớp gối.

Điều trị thoái hóa khớp

Từ xa xưa, Đông y đã có những bài thuốc hiệu quả cao với bệnh thoái hóa khớp trong đó điển hình là bài Độc hoạt tang kí sinh (chứa các vị thuốc: độc hoạt, phòng phong, ngưu tất, đỗ trọng, tang ký sinh, hoàng bá, xuyên khung, đương quy…) giúp cường kiện gân – xương – khớp, khu phong, tán hàn, thanh nhiệt, trừ thấp, giúp sơ thông kinh lạc, kết hợp dưỡng âm, bổ thận, kiện tì, ích khí, hoạt huyết, làm hết hiện tượng đau nhức xương khớp, đau lưng, đau dây thần kinh tọa, buồn bực trong xương , tê mỏi chân tay do thoái hóa khớp… Ngày nay, để có hiệu quả điều trị cao hơn, để phù hợp với môi trường sống cũng như cơ địa của người Việt hơn, thì bài Độc hoạt tang ký sinh đã được Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc nghiên cứu phối chế thêm một số vị thuốc, cũng như gia giảm thành phần của các vị thuốc, giúp tăng hiệu quả của bài thuốc, giúp tạo dưỡng chất nuôi dưỡng sụn khớp, tạo chất nhầy (dịch khớp) để bảo vệ ổ khớp, tăng độ bền và dẻo dai cho khớp, giúp sinh huyết và lưu thông khí huyết đến tận tứ chi, ngăn cản thoái hóa của sụn khớp, sụn chêm, màng bao hoạt dịch. Đây là bài thuốc đông y điều trị vào căn nguyên của bệnh, mặt khác lại rất an toàn không gây tác dụng phụ đến dạ dày, gan, thận. Đây là bài thuoc chua benh viem khop tốt mà bệnh nhân thoái hóa khớp, viêm đa khớp dạng thấp, vôi hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm nên chọn cho pháp đồ điều trị của mình.